System fazowy (fazy A, B i C) w pracy tymczasowej w Holandii – co oznacza dla Twojej umowy i praw

Czym jest system fazowy w holenderskiej pracy tymczasowej?

System fazowy (fazensysteem) to mechanizm regulowany przez CAO voor Uitzendkrachten – układ zbiorowy pracy dla pracowników tymczasowych, zawarty między organizacjami agencji pracy (ABU i NBBU) a związkami zawodowymi (FNV, CNV, De Unie). Określa, jak zmienia się charakter umowy i zakres praw pracownika w miarę upływu czasu i nabywanego stażu u danej agencji.

Każda agencja pracy tymczasowej w Holandii stosuje system fazowy – jeśli jest członkiem ABU lub NBBU. Carrière International jest certyfikowanym członkiem ABU, co oznacza, że Twoje zatrudnienie przebiega dokładnie według zasad opisanych w tym artykule. Od 1 stycznia 2026 roku CAO ABU i CAO NBBU zostały zharmonizowane i mają identyczne zasady fazowe – nie ma już różnicy, czy pracujesz przez agencję ABU czy NBBU.

Co ważne: od 2026 roku pracownicy agencyjni mają prawo do gelijkwaardige beloning – wynagrodzenia i warunków zatrudnienia co najmniej równoważnych tym, jakie przysługują pracownikom etatowym w firmie, do której są oddelegowani. System fazowy reguluje stabilność zatrudnienia, ale nie może już powodować dyskryminacji finansowej względem pracowników bezpośrednich.

Czym różni się faza A od fazy B i fazy C – tabela porównawcza

Co obejmuje faza A i jak długo trwa?

Faza A to początkowy etap zatrudnienia tymczasowego. W nowym CAO 2026–2028 faza A trwa maksymalnie 52 gewerkte weken – przepracowane tygodnie. Ważne: liczymy wyłącznie tygodnie, w których faktycznie pracowałeś lub brałeś płatny urlop, nie tygodnie kalendarzowe od daty podpisania umowy. Jeśli przepracujesz 4 dni w tygodniu, ten tydzień liczy się jako tydzień fazy A.

W fazie A agencja może stosować uitzendbeding – klauzulę umożliwiającą rozwiązanie umowy w każdej chwili przez dowolną ze stron, bez okresu wypowiedzenia. W praktyce oznacza to mniejszą ochronę zatrudnienia niż na etacie. Agencja może też umówić się z pracownikiem na uitsluiting loondoorbetaling – wyłączenie obowiązku płacenia wynagrodzenia za okresy, gdy pracodawca użytkownik nie potrzebuje Twoich usług (np. przerwy w zleceniu). Nie jest to jednak reguł.

Liczba umów w fazie A jest nieograniczona – agencja może zawierać kolejne krótkie kontrakty (na 4 tygodnie, miesiąc, kwartał) bez żadnych limitów, dopóki nie zostanie przekroczony limit 52 tygodni.

Przed 2026 rokiem faza A trwała do 78 tygodni. Skrócenie do 52 tygodni w nowym CAO to realna korzyść dla pracowników – szybciej uzyskujesz ochronę wynikającą z fazy B.

Czym różni się faza B od fazy A – ile umów można zawrzeć?

Faza B to wyraźnie bardziej stabilny etap zatrudnienia. Kluczowe różnice:

Agencja nie może już stosować uitzendbeding – umowa musi mieć określony termin i respektować standardowe okresy wypowiedzenia. Musisz mieć zapewnioną ciągłość wynagrodzenia – agencja nie może wyłączyć loondoorbetaling. Maksymalna liczba umów w fazie B wynosi 6 umów na czas określony. Całkowity czas trwania fazy B to do końca 2026 roku 3 lata, od 1 stycznia 2027 roku – 2 lata.

W poprzednim CAO faza B pozwalała na 4 umowy w ciągu 4 lat. Nowe CAO 2026–2028 zmieniło to na 6 umów w 2 lata – więcej elastyczności przy krótszym łącznym czasie oczekiwania na fazę C. Oznacza to, że od 1 stycznia 2027 roku przy aktywnej współpracy łączny czas od pierwszego dnia pracy do umowy bezterminowej wynosić będzie maksymalnie ok. 3 lat (52 tygodnie fazy A + 2 lata fazy B).

Pracodawca użytkownik może „pominąć” fazę A i od razu zatrudnić pracownika w fazie B – ale wtedy agencja może przez pierwsze 26 tygodni (lub krótszy czas, jeśli pracownik był wcześniej w fazie A) zachować prawo do uitsluiting loondoorbetaling.

Co daje pracownikowi faza C i kiedy się zaczyna?

Faza C to umowa na czas nieokreślony zawierana bezpośrednio z agencją pracy tymczasowej. Zaczyna się automatycznie, gdy wymagają tego przepisy CAO – czyli gdy przekroczony zostaje limit czasu lub liczby umów z fazy B.

Pracownik w fazie C korzysta z pełnej ochrony pracowniczej: standardowego okresu wypowiedzenia, prawa do zasiłku dla bezrobotnych (WW) po rozwiązaniu umowy przez agencję, prawa do zwolnienia chorobowego z gwarancją wynagrodzenia i wszystkich świadczeń wynikających z CAO.

Ważne: faza C to nadal umowa z agencją, nie bezpośrednio z pracodawcą użytkownikiem. Agencja jest formalnym pracodawcą. Oznacza to, że jeśli pracodawca użytkownik zakończy zlecenie, agencja ma obowiązek poszukać Ci innego miejsca pracy zgodnego z kwalifikacjami – a nie zwolnić od razu.

Część pracodawców – jak Jumbo w ofercie Carrière International – oferuje pracownikom przejście do fazy C już po pół roku pracy (26 tygodniach), nie czekając na wyczerpanie całego limitu fazy B. To znaczące skrócenie ścieżki do stabilnego zatrudnienia.

Czym różnią się zasady CAO ABU i CAO NBBU?

Przed harmonizacją istniały drobne różnice między oboma układami – szczególnie w obszarze czasu trwania faz i praw do świadczeń. Dziś ta różnica nie istnieje: 52 tygodnie fazy A, max. 3 lata fazy B i faza C jako umowa bezterminowa to standard obowiązujący obie organizacje.

Sprawdzenie, do której organizacji należy agencja, jest łatwe: rejestr ABU i strona NBBU są publicznie dostępne. Carrière International działa w ramach ABU, co możesz zweryfikować bezpośrednio w rejestrze organizacji.

Jak sprawdzić, w której fazie aktualnie jestem?

Najprostszy sposób to sprawdzenie Twojej aktualnej umowy – powinna wskazywać, czy jest to umowa z uitzendbeding (faza A) czy umowa na czas określony bez uitzendbeding (faza B). Agencja ma obowiązek poinformować pracownika o fazie, w której się znajduje.

Jeśli nie jesteś pewny, zwróć się do polskojęzycznego koordynatora Carrière International – to jedna z kwestii, w których opiekun na miejscu pomaga na co dzień. Możesz też samodzielnie przeliczyć przepracowane tygodnie: liczymy od daty pierwszego dnia pracy do dziś, odejmując tygodnie, w których nie pracowałeś i nie miałeś płatnego urlopu.

Warto też sprawdzić, czy przerwa w pracy (np. krótkoterminowy powrót do Polski) nie wpłynęła na licznik. Przerwa krótsza niż 6 miesięcy (60 dni w niektórych interpretacjach, 26 tygodni w nowym CAO) co do zasady nie resetuje fazy – licznik biegnie dalej. Przerwa dłuższa niż 6 miesięcy może, ale nie musi, spowodować powrót do fazy A, w zależności od okoliczności i treści umowy.

Co się dzieje z fazą, gdy zmieniam agencję pracy tymczasowej?

To jeden z najważniejszych praktycznych aspektów systemu fazowego. Ogólna zasada jest taka, że licznik fazy jest przypisany do konkretnej agencji, nie do pracodawcy użytkownika. Jeśli zmieniasz agencję, zaczynasz od fazy A u nowej agencji – nawet jeśli pracujesz u tego samego pracodawcy końcowego.

Wyjątek: jeśli nowa agencja przejmuje pracowników od poprzedniej agencji w ramach formalnego przejęcia działalności (overname) i Twoja sytuacja zawodowa się nie zmienia, obowiązujące przepisy mogą przewidywać zachowanie nabytego stażu fazowego. To jednak rzadki przypadek wymagający indywidualnej oceny prawnej.

Dlatego zmiana agencji bez wyraźnego powodu – tylko dla pozornej nowej umowy – w praktyce wydłuża drogę do fazy C i stabilnego zatrudnienia. Decyzja o zmianie agencji powinna być przemyślana z uwzględnieniem tego mechanizmu.

Jeśli masz pytania o swoją umowę lub fazę, skontaktuj się z doradcą Carrière lub sprawdź artykuł o tym, jak wybrać wiarygodną agencję pracy w Holandii. Bieżący stan regulacji systemu fazowego możesz zweryfikować na abu.nl i nbbu.nl, gdzie dostępne są oficjalne teksty CAO.